Per 1 januari 2026 is de beleidsregel voor maatwerk in onderwijstijd (afwijking onderwijstijd) aangepast. Deze regeling is bedoeld voor situaties waarin een leerling die vanwege lichamelijke of psychische redenen tijdelijk niet (volledig) op schoollocatie onderwijs kan volgen, maar wel ingeschreven blijft op school. De aanvraagroute is verduidelijkt en het OPP is nog nadrukkelijker het centrale document in de onderbouwing.
Wanneer heb je deze beleidsregel nodig?
Je gebruikt deze beleidsregel wanneer een leerling (tijdelijk) minder onderwijs op school kan volgen en je als school wilt afwijken van het wettelijk minimum aantal uren onderwijstijd. Het uitgangspunt blijft: maatwerk is tijdelijk en gericht op opbouw naar meer aanwezigheid/uren op school.
Wat is er belangrijk in de aanvraag (en dus in het OPP)?
De aanvraag loopt via het bevoegd gezag en wordt ingediend bij de Inspectie via het Internet Schooldossier (ISD). Je doet dus géén “melding” bij de Inspectie, maar een aanvraag.
In het OPP moet duidelijk en concreet staan:
- waarom afwijking onderwijstijd nodig is;
- hoe het onderwijs op school wordt vormgegeven;
- welke begeleiding/ondersteuning de leerling krijgt in de periode dat hij/zij niet op school is;
- en vooral: een planmatige opbouw richting uitbreiding van het aantal uren op school (met evaluatiemomenten).
Ouders/verzorgers moeten instemmen met het OPP en ook met het indienen van de aanvraag.
Wat vraagt dit van de school?
- helpen bij de onderbouwing: is dit de juiste route, en wat is het doel van het maatwerk?
- het OPP samen met team/ouders concreet en uitvoerbaar maken (incl. opbouwplan);
- zorgen dat afspraken ook in de praktijk terugkomen (wie doet wat, wanneer evalueren we, wanneer bouwen we op?).
Meldingen en afstemming: wat gaat waarheen?
- Leerplicht/Doorstroompunt: hier meld je ongeoorloofd verzuim (zoals te laat komen of spijbelen), in ieder geval bij 16 uur binnen 4 weken. In het primair onderwijs is het vaak verstandig om eerder contact te leggen als zorgen oplopen. Ook meld je hier leerling die een vrijstelling (artikel 5a) hebben.
- Inspectie: geen melding, maar een aanvraag afwijking onderwijstijd (via ISD) door het bevoegd gezag.
- SWV: wij vragen scholen om bij ons in beeld te brengen welke leerlingen op jullie school gebruikmaken van de beleidsregel afwijking onderwijstijd en daardoor (gedeeltelijk) thuiszitten. Dit helpt ons om regionaal te monitoren, knelpunten vroeg te signaleren en waar nodig ondersteuning te organiseren. Ook de leerlingen die ongeoorloofd thuiszitten of een vrijstelling (artikel 5a) krijgen meld je bij het SWV.
Handige links
- Inspectie – toelichting wijziging per 1 januari 2026:
https://www.onderwijsinspectie.nl/actueel/nieuws/2025/12/03/beleidsregel-rond-maatwerk-onderwijstijd-aangepast-per-1-januari-2026 - Staatscourant – officiële beleidsregel:
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2025-36518.html - Ingrado – praktische duiding:
https://www.ingrado.nl/actueel/items/afwijking-onderwijstijd-vernieuwd - Steunpunt Passend Onderwijs – Q&A maatwerk en onderwijstijd:
https://www.steunpuntpassendonderwijs-povo.nl/ik-heb-een-vraag/#maatwerk-en-onderwijstijd
Let op: vrijstelling (art. 5 onder a) is een andere route
Een vrijstelling op grond van de Leerplichtwet (art. 5 onder a, vaak ‘5a’ genoemd) volgt een leerplichtroute via de gemeente/leerplicht en is iets anders dan een aanvraag afwijking onderwijstijd bij de Inspectie.