De Kamerbrief van 20 mei 2026 zet een beweging in van een systeem waarin ondersteuning wordt georganiseerd rond individuele leerlingen, naar een systeem waarin goed en inclusief onderwijs de basis vormt en ondersteuning onderdeel is van de dagelijkse praktijk in scholen.
Deze beweging wordt ingegeven door een aantal structurele knelpunten in het huidige systeem:
- Ondersteuning komt vaak te laat en pas na een aanvraag of indicatie
- Leraren ervaren onvoldoende ondersteuning en toerusting in de dagelijkse praktijk
- Het systeem is sterk gericht op labels en individuele problematiek, in plaats van de onderwijscontext
- Het aantal leerlingen in het gespecialiseerd onderwijs groeit, met wachtlijsten en beperkte terugstroom
- De samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp is onvoldoende samenhangend en effectief
Tegen deze achtergrond zet de Kamerbrief in op een duidelijke koers richting inclusief onderwijs:
- Alle leerlingen nemen zoveel mogelijk deel aan regulier onderwijs, dichtbij huis
- Ondersteuning wordt niet achteraf georganiseerd, maar is onderdeel van het onderwijs zelf
- Expertise uit het gespecialiseerd onderwijs en de zorg wordt meer naar de school en de klas gebracht
- Scholen werken in sterke schoolteams en in nauwe samenwerking met externe partners
- Het systeem wordt anders ingericht, met meer regionale netwerken en minder nadruk op afzonderlijke structuren
De Kamerbrief beschrijft naast de richting ook eerste uitwerkingen van hoe de beweging naar inclusief onderwijs vorm kan krijgen. Deze uitwerking is nog niet volledig uitgewerkt in instrumenten, maar geeft wel een concreet beeld van de gewenste praktijk:
Versterken van het schoolklimaat
- werken met schoolbrede afspraken over gedrag en leren
- duidelijke routines en voorspelbare aanpak
- een gedeelde pedagogisch-didactische basis binnen het team
→ ondersteuning begint bij een sterke, gezamenlijke onderwijspraktijk
Ondersteuning organiseren in de klas en het team
- inzet van expertise direct in de klas (co-teaching, coaching)
- minder werken via losse adviezen of aanvragen achteraf
- ondersteuning wordt onderdeel van het dagelijks handelen van leraren
→ ondersteuning verschuift van “extern” naar “integraal onderdeel van onderwijs”
Intensievere samenwerking met jeugdhulp en zorg
- professionals werken gezamenlijk in en rond de school
- één integrale aanpak rond kind, klas en gezin
- ondersteuning zoveel mogelijk dichtbij en in de school georganiseerd
→ minder versnippering, meer samenhang:
Anders organiseren op systeemniveau
- ontwikkeling van regionale ondersteuningsnetwerken
- expertise uit gespecialiseerd onderwijs wordt ingezet in reguliere scholen
- minder scheiding tussen regulier en speciaal onderwijs
→ ondersteuning wordt regionaal en flexibel georganiseerd
Aanpassing van randvoorwaarden
- veranderingen in wetgeving,
- veranderingen in bekostiging
- verandering in verantwoordelijkheden
- invoering van een landelijke norm voor basisondersteuning
→ betere sturing en minder verschillen tussen regio’s
Gefaseerde invoering, zodat er ruimte is voor geleidelijke ontwikkeling en ruimte voor leren:
- 2026–2029: ontwikkelen en testen van randvoorwaarden
- 2029–2032: opschalen en implementeren
- 2032–2035: borgen en verduurzamen